تبلیغات
کلینیک مجازی مشاوران و روانشناسان برتر - هیستریونیک (Histrionic)

کلینیک مجازی مشاوران و روانشناسان برتر

www.Ravanshenasii.ir

تاریخ : دوشنبه 25 خرداد 1394 12:32 ق.ظ
ابتدا در این کلیپ طنزی که از برنامه خندوانه و توسط امیر کربلایی زاده  در تاریخ 1394/03/23 پخش شد نگاهی می اندازیم تا مفهوم هیستریونیک (Histrionic) را متوجه بشیم 

[http://www.aparat.com/v/uFG2X]

افراد مبتلا به اختلال شخصیت نمایشی یا هیستریونیک (Histrionic) سابقه طولانی جلب توجه و رفتارهای نمایشی یا پرزرق و برق دارند و در ظاهر جذاب، گرم، صمیمی و معاشرتی هستند. واژه هیستریونیک از واژه یونانی هیستری (Hysteria) به معنی رحم گرفته شده است. هیستری که یکی از واژه های کهنه روانپزشکی است، برای بیماری هایی به کار برده می شود که در آن علل هیجانی و نشانه های عاطفی به یک نشانه جسمانی تبدیل می شوند. در بسیاری از موارد نشانه جسمانی بیانگر احساس بیمار به صورت نمادین یا سمبولیک تلقی می شود. 
آیا این اعمال جزیی از اختلال های شخصیتی محسوب می شوند؟ این اشخاص واقعا چه اهدافی را دنبال می کنند و چرا چنین صفاتی در آنها پدیدار شده است؟
ویژگی اصلی اختلال شخصیت نمایشی، رفتار توجه طلبانه و هیجان پذیری مفرط و فراگیر است. این الگو در اوایل بزرگسالی آغاز و در زمینه های گوناگون ظاهر می شود.
راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات ذهنی چاپ چهارم تجدید نظر شده DSM-IV-TR اختلال شخصیت نمایشی را چنین شرح می دهد: 
یک الگوی فراگیر هیجان پذیری و توجه طلبی که از اوایل بزرگسالی آغاز شده و در زمینه های گوناگون دست کم با پنج مورد (یا بیشتر) از موارد زیر مشخص می شود... 

ملاکهای تشخیص اختلال نمایشی
الگوی مستمر هیجان زدگی ، توجه طلبی که در اوائل بزرگسالی شروع می‌شود و در زمینه‌های گوناگون وجود دارد. 
برای تشخیص وجود پنج (یا بیشتر) علامت از علائم زیر ضروری است: 
-درموقعیتهایی که کانون توجه نیست ، احساس ناراحتی می‌کند. 
-تعامل او با دیگران معمولا با رفتار اغوگرانه و برانگیزنده جنس مشخص است.
-هیجانات را بطور سطحی و با تغییرات سریع ابراز می‌کند. 
-مستمرا از ظاهر فیزیکی خود برای جلب توجه استفاده می‌کند. 
-سبک گفتار او برداشت گرایانه و فاقد جزئیات است. 
-تلقین‌پذیر است، یعنی به آسانی تحت نفوذ دیگران و موقعیت قرار می‌گیرد.
در ادامه این پست از کلینیک مجازی مشاوران و روانشناسان برتر به ادامه بحث خود نمایشی می پردازیم
افراد مبتلا به اختلال شخصیت نمایشی، هرگاه مركز توجه دیگران نباشند احساس ناراحتی یا عدم قدردانی می كنند (ملاك1). آنها اغلب با شور و نشاط زیاد و چشمگیر مایلند توجه دیگران را به خود جلب كنند و ممكن است با اشتیاق، گشاده رویی ظاهری یا عشوه­گری، آشنایان جدید را شیفتة خود سازند. اگرچه، وقتی این افراد پیوسته خواهان توجه باشند، این ویژگیها وضوح كمتری می یابند. آنها در میهمانیها به هر قیمتی كه شده نقش «گل سرسبد مجلس» را بازی می كنند. هرگاه مورد توجه قرار نگیرند، ممكن است برای جلب توجه دیگران، كار برجسته ای انجام دهند(برای مثال، داستانهایی بسازند و یا صحنه ای را خلق كنند). این نیاز اغلب در رفتارشان با متخصص بالینی نیز آشكار می شود (برای مثال، چاپلوسی، آوردن هدایا، ارائة توصیفهای مهیجی از نشانه های جسمانی و روانی كه هر جلسه با نشانه های جدیدی جایگزین می شوند). قیافة ظاهری و رفتار افراد مبتلا به این اختلال، اغلب از لحاظ جنسی به طور نامناسبی تحریك آمیز یا اغوا كننده است (ملاك 2).
این رفتار نه تنها معطوف افرادی است كه او به آنها علاقة جنسی یا عاشقانه دارد، بلكه در طیف گسترده ی روابط اجتماعی، شغلی و حرفه­ای نیز به گونه­ای رخ می دهد كه فراسوی رفتار مناسب برای بافت اجتماعی است. بیان هیجانی آنان ممكن است سطحی باشد و به سرعت تغییر كند(ملاك3).
افراد مبتلا به این اختلال همواره از ظاهر جسمانی خود برای جلب توجه دیگران استفاده می كنند(ملاك4).
آنها به شدت علاقمند به تحت تأثیر قرار دادن توسط ظاهر خود هستند و زمان، انرژی و پول زیادی را صرف خرید لباس و آراستن خود می كنند. آنها ممكن است به تعارفها و تمجیدهای مربوط به قیافة ظاهری توجه زیادی داشته باشند و به سرعت و با شدت نسبت به انتقاد از سر و وضع خود واكنش نشان دهند و یا با یك عكس كه آنها را خوشایند نشان نمی دهد، ناراحت شوند. سبك گفتاری این افراد به شدت تأثیرگذار و فاقد جزئیات است(ملاك5).
عقاید تند یا افراطی با فراست شگرفی بیان می شوند ولی دلایل زیربنایی معمولاً مبهم و گنگ هستند و حقایق و نكات تأیید كننده وجود ندارند. برای مثال، یك فرد مبتلا به اختلال شخصیت نمایشی، ممكن است معتقد باشد كه شخص معینی، یك انسان شگفت آور است، ولی با اینحال قادر نیست كه نمونه های خاصی از ویژگیهای خوب او را برای تأیید نظر خود ارایه دهد.
افراد مبتلا به اختلال با خودنمایی1، تظاهر2 و بیان افراطی هیجان مشخص می شوند(ملاك6). 
آنها ممكن است با ابراز علنی و افراطی هیجانی خود باعث ناراحتی دوستان یا آشنایان شوند(برای مثال، در آغوش گرفتن آشنایان دور با شور و شوق افراطی، گریة غیرقابل كنترل در موقعیتهای احساسی جزئی، یا قشقرق بازی). با وجود این اغلب به نظر می رسد كه هیجانهای آنان چنان به سرعت تغییر می كنند كه عمیقاً قابل احساس نیستند به همین دلیل ممكن است دیگران آنان را به وانمود كردن این احساسها متهم سازند. افراد مبتلا به اختلال شخصیت نمایشی بسیار تلقین پذیرند(ملاك7).

عقاید و احساسهای آنها به سادگی تحت تأثیر دیگران و هوسهای گذرای خودشان قرار می گیرد. آنها بویژه از نظر اعتماد كردن به افراد صاحب قدرت، ممكن است بسیار زودباور یا ساده لوح باشند و عقیده داشته باشند كه این افراد به صورت معجزه آسایی قادرند مشكلات آنها را حل كنند. این افراد میل دارند تا به دیگران شك كنند و به سرعت مجاب شوند. افراد مبتلا به این اختلال، اغلب روابط را صمیمانه تر از آنچه واقعاً هست در نظر می گیرند و تقریباً هر آشنایی را با «عزیزم» یا «دوست عزیزم» خطاب می كنند و پزشكانی را كه تنها یك بار و یا دوبار و آنهم تحت شرایط حرفه­ای ملاقات كرده­اند، با اسامی كوچك مورد خطاب قرار می دهند(ملاك8).در این گونه افراد، خیالپردازیهای عشقی شایع است.

●چشم انداز ابعادی 
در اینجا مدل پنج عاملی شخصیت برای اختلال شخصیت نمایشی یک نیمرخ فرضی را ایجاد کرده است (مک کری ،۱۹۹۴): 
الف ـ نوروزگرایی بالا: عواطف منفی مزمن که شامل اضطراب ، ترسویی ، تنش ، تحریک پذیریی، خشم، اندوهگینی، گناه، شرم، دشواری کنترل تکانه (برای مثال در خوردن، نوشیدن یا خرج کردن پول) باورهای نامعقول (برای مثال: انتظارات غیرواقع گرایانه طوری که خود را مجبور کند که همیشه کامل عمل کند)، بدبینی ، اضطراب بدنی بیمورد ، درماندگی و وابستگی به دیگران برای حمایت هیجانی وتصمیم گیری.

ب ـ برونگرایی بالا: پرحرفی، خودافشاگری، عدم توانایی در گذراندن زمان به تنهایی، جلب توجه کردن، حرکات نمایشی در نشان دادن هیجانها، برانگیختگی جنسی بی ملاحظه، تلاشهای نامناسب برای کنترل و تسلط بر دیگران.

ج ـ گشودگی بالا : اشتغال ذهنی با خیالپردازی و رویاهای روزانه، سودمندی، تفکر غیرعادی (برای مثال اعتقاد به شبح ) هویت پراکنده و اهداف متغییر برای مثال مستعد بودن برای دیدن کابوسها و حالات هشیاری متغییر، ناهمرنگی و سرکشی اجتماعی که می تواند فرد را در تعارض با جامعه قرار دهد یا مانع از پیشرفت شغلی او باشد.

د ـ توافق بالا: زودباوری، اعتماد بیش از اندازه به دیگران، صداقت زیاد و فراوان، عدم تمایز بین خود و دیگران، قدرت تشخیص علائق شخصی، ناتوانی در مقابله با دیگران و تلافی کردن، به راحتی از چیزی سود بردن. 

ه ـ وظیفه شناسی پایین: روشنفکر، فقدان لذت، هنرپیشه بالقوه، ضعف در عملکرد تحصیلی با توجه به تواناییهای نسبی، رعایت نکردن نقشها و تعهدات می تواند فرد را در مقابل قانون قرار دهد، ناتوانی در خود انضباطی( برای مثال: گرفتن رژیم، تمرین طرح )حتی زمانی که به دلایل پزشکی نیاز است. بی هدف بودن شخصی و حرفه ای. 

●چشم انداز رفتاری
افراد مبتلا به اختلال شخصیت نمایشی تحریک پذیر و هیجانی اند و رفتاری پررنگ و لعاب، نمایشی و برونگرایانه دارند. اما علی رغم رفتار متظاهرانه و پرزرق و برقی که دارند، اغلب نمی توانند دلبستگی عمیقی را به مدت طولانی حفظ کنند.
رفتار توجه طلبانهٔ بسیار زیادی از خود نشان می دهند. آنها در افکار و احساسات خود اغلب مبالغه می کنند و هر چیز ساده ای را مهمتر از آنچه در واقع هست، جلوه می دهند. اگر کانون توجه واقع نشوند یا تحسین و تایید نشوند، تندخو می شوندو زیر گریه می زنند، و دیگران را ملامت می کنند و به آنها افتراهای ناروا می زنند. این افراد هیجان طلب هستند و ممکن است با قانون درگیر شوند و به سوءمصرف مواد روی می آورند( کاپلان- سادوک ۲۰۰۳) 

همه گیر شناسی
شیوع در جمعیت عمومی 2تا3درصد است 
شیوع در جمعیت بالینی 10تا15درصد است
این تشخیص در زنها بیشتر از مردهاست
در برخی مطالعات ارتباطی میان این اختلال و اختلال جسمانی سازی واختلالات مربوط به مصرف الکل دیده شده است 

ویژگیها و اختلالهای همراه

افراد مبتلا به اختلال شخصیت نمایشی ممكن است برای رسیدن به صمیمیت هیجانی در روابط عاشقانه یا جنسی خود مشكل داشته باشند. آنها اغلب در روابط خود با دیگران، بدون اینكه آگاه باشند، نقش بازی می كنند (برای مثال، نقش «قربانی» یا «شاهزاده خانم»1). آنها ممكن است از یك سو با فریبكاری یا گمراه سازی هیجانی شریك جنسی خود را كنترل كنند، در حالی كه از سوی دیگر وابستگی چشمگیری را نسبت به آنها نشان می دهند. افراد مبتلا به این اختلال، اغلب با دوستان همجنس خود روابط مختلفی دارند، زیرا روش بین فردی آنان از نظر جنسی برانگیزاننده بوده و ممكن است برای روابط دوستانة آنها تهدید كننده به نظر برسد. 
همچنین ممكن است به واسطة خواستهای مربوط به توجه مداوم، باعث بیزاری دوستان خود شوند. هرگاه مركز توجه نباشند، بیشتر افسرده و پریشان می شوند. آنها ممكن است خواهان تازگی، تحریك و هیجان باشند و از انجام كارهای معمولی خود، كسل شوند. این افراد، اغلب در موقعیتهایی كه موجب به تأخیر افتادن پاداش می شوند،میگنا دات آی آر،احساس ناكامی كرده و یا قادر به تحمل آنها نیستند و اغلب اعمالشان معطوف به كسب رضامندی فوری است. اگرچه اغلب یك شغل یا طرح كاری را با شور و اشتیاق فراوان آغاز می كنند، ولی علاقه شان ممكن است به سرعت كاهش یابد. روابط طولانی مدت ممكن است برای رسیدن به برانگیختگی ناشی از روابط جدید مورد غفلت قرار گیرند. خطر واقعی خودكشی این افراد مشخص نیست، ولی تجربه­های بالینی نشان می دهند كه افراد مبتلا به این اختلال برای جلب توجه، در معرض خطر زیاد ژست­ها تهدیدهای خودكشی هستند. اختلال شخصیت نمایشی به میزان بیشتر با اختلال جسمانی كردن، اختلال تبدیلی و اختلال افسردگی عمده همراه است. معمولاً، اختلال شخصیت مرزی، خودشیفته، ضداجتماعی و وابسته همراه با این اختلال، ظاهر می شوند.

ویژگیهای خاص وابسته به فرهنگ، سن و جنسیت
هنجارهای مربوط به رفتار بین فردی، ظاهر شخصی و ابراز هیجانی در فرهنگ های مختلف، در گروههای سنی و در دو جنس تا اندازة زیادی با هم تفاوت دارند. قبل از توجه كردن به صفات گوناگون (برای مثال، هیجان پذیری، عشوه گری، سبك بین فردی نمایشی، نوجویی، جامعه پذیری، فریبندگی، تأثیرپذیری، و گرایش به جسمانی كردن) كه مؤید اختلال شخصیت نمایشی است، ارزیابی اینكه آیا این موارد از لحاظ بالینی، آسیب یا پریشانی زیادی را به وجود می آورند یا خیر، مهم است. در موقعیتهای بالینی، این اختلال در زنان بیشتر تشخیص داده می شود؛ ولی، این نسبت جنسی به طور معنی دار متفاوت از نسبت جنسی زنان در موقعیتهای بالینی دیگر نیست. 
در مقابل، دسته ای از مطالعات كه سنجشهای ساخت دار را به كار برده­اند، میزانهای شیوع مشابهی را در میان زنان و مردان گزارش كرده اند. بیان رفتاری اختلال شخصیت نمایشی ممكن است تحت تأثیر نقشهای قالبی جنسی قرار گیرد. برای مثال، یك مرد مبتلا به این اختلال ممكن است به شیوه ای لباش بپوشد و رفتار كند كه اغلب اَبَر مرد1 به نظر برسد و امكان دارد با لاف زدن در مورد مهارتهای ورزشی بخواهد مركز توجه باشد، در حالی كه یك زن ممكن است لباسهای كاملاً زنانه را انتخاب كند و در این باره صحبت كند كه چقدر معلم رقص خود را تحت تأثیر قرار داده است.

تشخیص افتراقی
ممكن است سایر اختلالهای شخصیت با اختلال شخصیت نمایشی اشتباه گرفته شوند، چون ویژگیهای مشترك معینی دارند. بنابراین، تمایز میان این اختلالها براساس تفاوتهای موجود در ویژگیهای بارز آنها مهم است. با وجود این، اگر فردی دسته ای از ویژگیهای شخصیتی را داشته باشد كه علاوه بر اختلال شخصیت نمایشی، با ملاكهای یك یا چند اختلال شخصیت دیگر نیز مطابقت كنند، باید تمام تشخیص ها را مطرح كرد. اگرچه می توان اختلال شخصیت مرزی را نیز با توجه طلبی، رفتار فریبكاری، و تغییر سریع هیجانها مشخص كرد، ولی این اختلال نیز با خود تخریبی، گسستگی قهرآمیز روابط نزدیك و احساسهای مزمن پوچی عمیق و آشفتگی هویت مشخص می شود. افراد مبتلا به اختلال شخصیت ضداجتماعی و اختلال شخصیت نمایشی در گرایش به تكانشگری، سطحی بودن، هیجان طلبی، بی پروایی، اغوا گری و فریبكاری شبیه به هم هستند، ولی اشخاص مبتلا به اختلال شخصیت نمایشی بیشتر در هیجانهای خود اغراق می كنند و درگیر رفتارهای ضداجتماعی نمی شوند. 
افراد مبتلا به اختلال شخصیت نمایشی در كسب محبت مهارت دارند، در حالی كه اشخاص مبتلا به اختلال شخصیت ضداجتماعی در كسب منفعت، قدرت یا سایر رضامندیهای مادی ماهر هستند. اگر چه افراد مبتلا به اختلال شخصیت خوشیفته نیز به توجه دیگران نیاز دارند، ولی معمولاً برای «برتری» خود، خواهان تمجید دیگران هستند، در حالی كه افراد مبتلا به اختلال شخصیت نمایشی در کسب محبت مهارت دارند، در حالی که اشخاص مبتلا به اختلال شخصیت ضداجتماعی در کسب منفعت، قدرت یا سایر رضامندیهای مادی ماهر هستند. اگرچه افراد مبتلا به اختلال شخصیت خودشیفته نیز به توجه دیگران نیاز دارند، ولی معمولاً برای « برتری» خود، خواهان تمجید دیگران هستند، در حالی که افراد مبتلا به اختلال شخصیت نمایشی مایلند لطیف یا وابسته به نظر بیایند به شرطی که این امر وسیله ای برای جلب توجه باشد. 
افراد مبتلا به اختلال شخصیت خودشیفته ممکن است در صمیمیت روابط خود با دیگران اغراق کنند، ولی بیشتر مایل به تأکید بر وضعیت «یک شخص بسیار مهم1 » یا ثروت دوستان خود هستند. در اختلال شخصیت وابسته، شخص برای دریافت تمجید و راهنمایی به شدت به دیگران وابسته است ولی فاقد ویژگیهای نمایشی، اغراق گونه و هیجانی اختلال شخصیت نمایشی است. 
اختلال شخصیت نمایشی را باید از تغییر شخصیت ناشی از یک بیماری جسمانی که در آن این صفات به واسطه اثرات مستقیم یک بیماری جسمانی روی دستگاه عصبی مرکزی پدیدار می شوند، تفکیک کرد. همچنین باید اختلال شخصیت نمایشی را از نشانه هایی که ممکن است در ارتباط با مصرف مزمن مواد به وجود آیند (برای مثال، اختلال مرتبط با کوکائین که در جای دیگر مشخص نشده است)، متمایز کرد. بسیاری از افراد ممکن است صفات شخصیت نمایشی را نشان دهند. تنها هنگامی که این صفات انعطاف ناپذیر, ناسازگارانه و پایدار باشند و آسیب کارکردی یا پریشانی ذهنی قابل ملاحظه­ای را موجب شوند اختلال شخصیت نمایشی تلقی می شوند.

درمان 
-روان درمانی : این افراد اغلب از احساسات واقعی خود بی خبرند وتبیین احساسات درونی آنها فرایند درمانی مهمی است روان درمانی مبتنی بر روان کاوی

دارو درمانی:  
داروهای ضد اضطراب 
داروهای ضد روانپریشی برای مسخ واقعیت وخطاهای ادراکی بیمار معمولاً بسیار هیجانی است و ممکن است بیش از اندازه به دنبال جلب‌توجه باشد. 
ـ درمان معمولاً به‌صورت روان‌درمانی فردی، بینش‌گرا یا حمایتی، بسته به توانمندی ایگو است. تمرکز بر روی احساسات عمیق‌تر بیمار و استفاده از نمایش سطحی به‌عنوان دفاعی در مقابل آنها است.
ـ روان‌کاوی برای برخی بیماران مناسب است.
ـ گروه‌درمانی می‌تواند مفید باشد.
ـ استفاده کمکی از داروها، معمولاً یک ضداضطراب (مثلاً ۱-۵/۰ میلی‌گرم کلونازپام روزانه) برای موقعیت‌های هیجانی گذرا می‌تواند مفید باشد. . این بیماران ممکن است انتظار درمان ویژه داشته باشند. 


منابع: 
- کتاب اختلالات شخصیت در زندگی مدرن. تئودور میلون.۲۰۰۴. ترجمه وحید نوروززاده
- روانپزشکی کاپلان وسادوک
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر